Ủy quyền tài nguyên trên TRON hoạt động như thế nào
TRON không tính phí gas kiểu Ethereum. Mỗi tài khoản có hai pool tài nguyên riêng: năng lượng và bandwidth. Năng lượng tiêu khi thực thi hợp đồng thông minh; bandwidth tiêu ở mọi giao dịch, có gọi hợp đồng hay không. Khi tài khoản hết một trong hai, mạng đốt TRX từ số dư của bạn để bù, và đó là lúc chi phí giao dịch đội lên.
Tài nguyên sinh ra theo hai cách. Stake TRX: bạn khóa TRX và mạng cộng cho tài khoản một phần tương ứng trong pool năng lượng hoặc bandwidth toàn mạng, làm mới mỗi 24 giờ. Hoặc nhận ủy quyền: một tài khoản khác stake TRX rồi chuyển tài nguyên phát sinh cho địa chỉ của bạn. Tài khoản của bạn dùng tài nguyên được ủy quyền hệt như tài nguyên tự stake; với máy ảo, hai thứ không có gì khác nhau.
Đó là nền của cả hệ thống. Ủy quyền không phải kênh thanh toán hay một lớp bọc; nó chuyển thẳng quyền dùng tài nguyên trên chuỗi từ tài khoản này sang tài khoản khác.
Stake 2.0 đổi gì trong ủy quyền
Mô hình stake ban đầu (Stake 1.0) buộc bạn chọn ngay lúc stake là TRX sẽ sinh năng lượng hay bandwidth, và chỉ cho giải phóng toàn bộ một lần sau 3 ngày khóa. Ủy quyền đã có từ hồi đó nhưng rất cứng: bạn stake TRX, nó sinh một loại tài nguyên, và bạn có thể chỉ định tài nguyên đó cho một địa chỉ khác, thế thôi.
Stake 2.0, bật trên mainnet tháng 4 năm 2023, sắp xếp lại đáng kể. Những thay đổi liên quan đến ủy quyền:
- Chia tài nguyên theo tỷ lệ: một vị thế stake duy nhất có thể chia tài nguyên phát sinh cho nhiều địa chỉ cùng lúc. TRX không đi đâu cả, bạn chỉ phân phối lại đầu ra tài nguyên.
- Unstake từng phần: bạn rút một phần stake mà không ảnh hưởng phần còn lại, nên bên cung cấp tài nguyên quản lý được thanh khoản mà không làm gián đoạn các ủy quyền đang chạy.
- Thời gian chờ 14 ngày: sau khi gọi
unfreezeBalanceV2, TRX vào hàng đợi rút và bị khóa khoảng 14 ngày trước khi bạn gọi đượcwithdrawExpireUnfreezeđể lấy về. TRX đang được ủy quyền thì không unstake được: bên ủy quyền phải thu hồi ủy quyền đó bằngunDelegateResourcetrước.
Hệ quả với người nhận năng lượng ủy quyền: nếu ủy quyền không bị khóa, bên ủy quyền có thể thu hồi lúc nào cũng được bằng unDelegateResource, và số dư tài nguyên của bạn giảm ngay. Phía nhận không có thời gian ân hạn.
Giao dịch ủy quyền trên chuỗi
Khi bên ủy quyền gọi delegateResource, giao dịch ghi ba thứ: địa chỉ ủy quyền, địa chỉ nhận và lượng năng lượng (hoặc bandwidth) được ủy quyền. Mạng điều chỉnh giới hạn tài nguyên trong trạng thái tài khoản của người nhận.
Bên trong, các node TRON theo dõi tài nguyên được ủy quyền tách khỏi tài nguyên tự có. Hỏi tài khoản qua wallet/getaccount trên HTTP API, bạn sẽ thấy các trường như delegated_frozenV2_balance_for_energy và acquired_delegated_frozenV2_balance_for_energy: trường đầu là lượng bạn đã ủy quyền đi, trường sau là lượng bạn nhận về. Không TRX nào di chuyển; TRX vẫn nằm trong số dư stake của bên ủy quyền.
Khi giao dịch tiêu tài nguyên, máy ảo kiểm tra năng lượng khả dụng của tài khoản thực thi (tự stake cộng được ủy quyền). Đủ thì trừ từ chính pool chung này: năng lượng tự stake và năng lượng được ủy quyền dùng chung một giới hạn và một bộ đếm, không có thứ tự nào giữa chúng. Hết pool thì TRX bị đốt từ số dư tự do theo tỷ lệ hiện hành của mạng, một tỷ lệ động tính từ tổng năng lượng toàn mạng và giá đốt do các tham số trên chuỗi quy định.
Năng lượng hồi phục sau khi dùng
Năng lượng không phải khoản tín dụng dùng một lần. Phần đã dùng hồi phục tuyến tính trong 24 giờ. Nếu giới hạn năng lượng của tài khoản là 100,000 và bạn dùng 65,000 cho một lệnh gọi hợp đồng, sau 24 giờ bạn đầy lại; ở mốc giữa (12 giờ), một nửa phần đã dùng, khoảng 32,500, đã hồi, nên bạn có khoảng 67,500 năng lượng khả dụng.
Cơ chế này áp dụng cho cả năng lượng tự stake lẫn được ủy quyền. Tốc độ hồi gắn với giới hạn tối đa của từng tài khoản, không theo một đồng hồ chung: hai tài khoản có giới hạn khác nhau hồi với tốc độ tuyệt đối khác nhau, dù cả hai đều đầy sau 24 giờ.
Với hoạt động tần suất cao, chu kỳ 24 giờ này là ràng buộc then chốt. Một ủy quyền vừa đủ cho một giao dịch mỗi ngày sẽ không gánh được mười giao dịch mỗi ngày, dù tổng năng lượng trông có vẻ đủ trên giấy. Bạn phải tính nhịp hồi phục, không chỉ tổng dung lượng.
Thu hồi và ủy quyền lại
Ủy quyền không vĩnh viễn. Bên ủy quyền gọi unDelegateResource bất cứ lúc nào để lấy lại tài nguyên, có hiệu lực tức thì: năng lượng khả dụng của người nhận giảm đúng lượng bị thu hồi từ khối kế tiếp. Phía nhận không có thời gian chờ, cũng không có cơ chế bồi hoàn nào ở cấp giao thức.
Ủy quyền lại, tức chuyển cùng lượng tài nguyên sang người nhận khác, cần hai giao dịch riêng: thu hồi từ người nhận hiện tại, rồi ủy quyền cho người nhận mới. Đó là hai thao tác trên chuỗi và chính chúng cũng tiêu bandwidth. Trong Stake 2.0 bạn gộp các thao tác này hiệu quả hơn trước, nhưng chúng vẫn không nguyên tử trong một giao dịch.
Một trường hợp đáng lưu ý: nếu stake của bên ủy quyền sinh 200,000 năng lượng và họ đã ủy quyền 150,000 cho địa chỉ A, họ vẫn ủy quyền được 50,000 còn lại cho địa chỉ B mà không đụng tới A. Ràng buộc là tổng đã ủy quyền không vượt tổng phát sinh; cố vượt thì giao dịch thất bại.
Ý nghĩa với việc thuê năng lượng
Các dịch vụ cho thuê năng lượng như tronenergyrent.com hoạt động hoàn toàn trong mô hình ủy quyền này. Khi bạn thuê, nền tảng stake TRX, sinh năng lượng và gọi delegateResource hướng tới địa chỉ của bạn. Về phía bạn, acquired_delegated_frozenV2_balance_for_energy tăng đúng như mô tả ở trên. Bạn không giữ TRX; bạn giữ một khoản phân bổ tài nguyên tạm thời.
Thời hạn thuê là khoảng thời gian nền tảng duy trì ủy quyền đó. 65,000 năng lượng đủ cho một lệnh chuyển USDT tiêu chuẩn. Giá hiện tại cho từng thời hạn, cùng chi phí chính xác cho khối lượng của bạn, có trong công cụ tính giá. Tính theo ngày, thuê ngắn đắt hơn thuê dài; đổi lại, thuê dài buộc bạn cam kết lâu hơn.
Bandwidth theo cùng mô hình
Mọi điều ở trên áp dụng y nguyên cho bandwidth, chỉ khác một điểm ở hành vi mặc định: mỗi tài khoản được mạng cấp miễn phí 600 bandwidth mỗi ngày, có stake hay không. Khoản này đủ cho các lệnh chuyển TRX cơ bản nhưng không gánh được phần bandwidth của các giao dịch TRC-20 tần suất cao. Stake hoặc nhận bandwidth ủy quyền nâng giới hạn của bạn lên trên mức nền 600 đó.
Ủy quyền bandwidth cho một tài khoản là cộng thêm dung lượng trên phần miễn phí sẵn có của họ. Thứ tự tiêu: bandwidth đã stake trước (của chính họ và được ủy quyền, tính chung một giới hạn), rồi bandwidth miễn phí trong ngày, cuối cùng mới đốt TRX. Thứ tự này quan trọng nếu bạn cần tính chính xác thời điểm một tài khoản bắt đầu đốt TRX.
Đọc trạng thái ủy quyền qua API
Nếu bạn xây công cụ hoặc theo dõi một ủy quyền, các lệnh gọi liên quan:
wallet/getaccount: toàn bộ trạng thái tài khoản, gồm các trường tài nguyên đã ủy quyền và đã nhậnwallet/getdelegatedresourcev2: bản ghi ủy quyền cụ thể giữa hai địa chỉ, gồm lượng năng lượng chính xác và thời điểm hết khóa nếu có đặt khóawallet/getcanwithdrawunfreezeamount: cho bên ủy quyền biết bao nhiêu TRX đang chờ unstake đã rút được
Endpoint getdelegatedresourcev2 đặc biệt hữu ích để xác nhận một ủy quyền còn hiệu lực và đúng cỡ trước khi chạy các giao dịch phụ thuộc vào nó. Đừng giả định ủy quyền còn đó chỉ vì nó được thiết lập hôm qua; luôn kiểm tra trạng thái trên chuỗi trước khi dựa vào nó.